Gods toekomst tegemoet

Wij zijn op weg naar het laatste*. Dat betekent echter niet dat wij ons vroom in het voorlaatste** kunnen terugtrekken in afwachting van Gods toekomst. God vraagt ons te bidden voor en te werken aan die toekomst, Gods koninkrijk op aarde, totdat Hij wederkomt en zijn werk zal voltooien.

* Dietrich Bonhoeffer bedoeld met het laatste Gods nieuwe wereld, waarnaar wij op weg zijn.

** Alles in ons leven nu speelt zich af in het voorlaatste en vergankelijke.

(Zie hiervoor ook de vorige blog.)

We zijn onderweg #40dagentijd

Dit jaar gaan we, als zusters van de Feminae Pacis, in de veertigdagentijd op weg met Dietrich Bonhoeffer*. Vanmorgen de eerste bijdrage: Alles wat nu gebeurt, is nog maar het voorlaatste. In tegenstelling tot het laatste, dat nog moet komen.

De richting van de weg is neergezet: het laatste.
En alles wat nu gebeurt is nog maar het voorlaatste.
Het voorlaatste is waar wij ons dagelijks druk om maken,
en dat vinden we best belangrijke dingen,
maar in het licht van waar we naar op weg zijn: het laatste,
is het voorlaatste vergankelijk en aards, niets.

De veertigdagentijd is een tijd om wat los te komen
van het voorlaatste waaraan we zo gehecht zijn,
om vrij te worden voor het laatste,
niet wetende wanneer dat zal zijn
– alleen Hij weet het uur,
voor ons is Hij die weg gegaan.

Een gezegende veertigdagentijd!

*Veertigdagentijd, onderweg met Dietrich Bonhoeffer, uitgever: Jongbloed

Verkwik ook deze nacht ons hart

In één van mijn dagsluitingen is de bede: ‘Verkwik ook deze nacht ons hart’ opgenomen. Eén van de meebidders op Facebook vroeg mij: Wat bedoel je met – verkwik ook deze nacht ons hart – een uitdrukking, maar wat bedoel je er eigenlijk mee? Mijn eerste reactie was: Dat ons hart weer ‘opfrist’ en bij het ontwaken in volle glorie kloppen en stralen mag!

De dag daarna las ik in Leven  met elkander van Dietrich Bonhoeffer dat in de oude avondgebeden vaak de bede om bewaring gedurende de nacht klinkt om bewaard te worden voor de macht van de duivel, voor allerlei verschrikkingen en voor de dood. De onmacht van de mens in slaap vraagt dat God hem of haar bewaard, dat Hij, als oze ogen slapen, toch ons hart wakende zal houden. Ik vind dat wel een mooie aanvulling bij de bede: ‘Verkwik ook deze nacht ons hart’

Dat God als onze ogen slapen toch ons hart wakende zal houden is ook vragen of ons hart open blijft voor Hem tijdens het slapen, zodat Hij zijn intrek kan nemen in ons hart om deze te bewaren voor zorgen en aanvechtingen die bovenkomen in de nacht. Dat Hij ons hart daarvan wil bevrijden, ons wil zuiveren en zegenen. Dan onstaat er ruimte in ons hart om Gods stem te horen wanneer Hij ons roept en ja, dan zal ons hart inderdaad ook weer fris worden en in de morgen in volle glorie kloppen en stralen!

Tot lof van God.

Barmhartige God, blijf bij ons nu het donker is.
Verkwik ook deze nacht ons hart
en laat ons slapen in uw vrede.
Dank voor uw trouw, door alle schaduw en duisternis heen.
Breng ons thuis in uw rijk van genade en vrede,
waar wij geheelde mensen zullen zijn,
levend uit uw waarheid,
deze nacht, morgen en alle dagen.

 

 

Ik ben een maaksel van Zijn handen

‘En God sprak’ (Genesis 1, 3)

Vandaag raakt mij de tekst uit het Bonhoeffer Brevier. God schept door te spreken, door Zijn Woord. Wat betekent dit?

De Horende; Toni Zenz

God blijft volledig God en zijn schepsel schepsel, aan God gehoorzaam. God is nooit schepping, Hij is altijd de Schepper. Je kunt sporen van God en Zijn Woord vinden in de schepping, maar God zelf blijft altijd de Schepper.

Het Woord van God is niet wat Hij, God, in wezen is, maar het is Zijn Woord, waarmee Hij zichzelf aan ons geeft.

Gods Woord laat ons vrij. Het is aan onze oren om te horen en aan ons hart en aan ons handelen om er al of niet iets mee te doen. God laat ons vrij, juist doordat Hij sprekend schept, door Zijn Woord.

God is de volstrekt transparante als Woord in de wereld.

Bij mij kwam het beeld van ‘de horende’, van Toni Zenz boven. Daar waar Gods Woord mijn oor bereikt en ik het horen wil, daar zet het Woord mij in beweging en maakt het mij tot wie ik ten diepste ben en mag zijn, tot de mens zoals God mij heeft bedoeld. Schepping en roeping komen hier voor mij samen. Het is alsof in de roeping, in de Roep, God Zijn scheppingswerk voortzet.  Ik dank God voor zijn spreken. In mijn antwoord mag ik ten volle schepsel zijn, maaksel van Zijn handen!

Tot lof van God!

Wie is God?

Wie God? Met deze vraag opent de dagmeditatie van vandaag in ‘Dietrich Bonhoeffer, Een thematisch dagboek (2011 Meinema, blz. 52) Het is een gedeelte uit Verzet en overgave, uit een van de brieven die hij vanuit de gevangenis schreef.

Wie is God? In de eerste plaats geen algemeen geloof in Gods almacht enzovoort. Dat is geen echte godservaring, maar een verlengstuk van de wereld. Ontmoeting met Jezus Christus. Ervaring dat hier heel het menselijke bestaan wordt omgekeerd, omdat Jezus er alleen ‘voor de ander’ is. Dit ‘er voor de ander zijn’ is de beleving van de transcendentie! Uit het vrij zijn van zichzelf, uit ‘het er zijn voor de ander’ tot de dood, komt pas de almacht, alwetendheid en alomtegenwoordigheid voort. Geloven is deelnemen aan dit bestaan van Jezus. God in mensengestalte! God als ‘de mens voor anderen’.

Als ik mij bewust wordt van de omstandigheden waaronder Bonhoeffer deze woorden schrijft dan raken ze mij nog dieper. Bonhoeffer is er in zijn korte leven ‘geweest voor anderen’. Hij zat in de gevangenis maar was vrij van zichzelf en kon van daaruit er zijn voor anderen. Zo is hij de geloofsweg gegaan, in navolging van Jezus Christus.

God, dank voor de mens Dietrich Bonhoeffer, die mij vandaag raakt en op weg zet.
Help mij om steeds meer vrij te worden, vrij van mijzelf
en vanuit die vrijheid er te zijn voor anderen.
Dat zo uw Naam – Ik ben er voor je – geleefd mag worden;
Uw liefde in mensengestalte.

Tot lof van God en tot zegen van de mensen!

Geluk als zegenwoord

Geluk!

Vanmorgen las ik in het Bonhoeffer Brevier dat de theologische schakel tussen God en het geluk (gezondheid, kracht, enzovoort) in het Oude Testament de zegen is. Het gaat niet om het geluk maar om Gods zegen die alle aardse goederen insluit. Het leven van de gezegende mens kent geluk en lijden. Kruis en lijden sluiten zegen en geluk niet uit maar sluiten elkaar in.

De mensen die mij een beetje kennen weten dat ik als afscheidswens graag ‘Geluk!’ meegeef. Onze melkboer noemt mij zelfs ‘Zuster Geluk’. Hij heeft mij ook wel eens verteld dat hij dat mooi vind, dat ik de mensen geluk-wens.  Geluk is voor mij een zegenwoord. En het geluk dat ik de ander toewens is ook geen oppervlakkig geluk maar een diep geluk dat kruis en lijden insluit. Dietrich Bonhoeffer noemt de zegen dus de schakel tussen God en het geluk.  Zonder Gods zegen dus geen geluk!

Geluk!

Bonhoeffer en de franciscaanse spiritualiteit

Franciscus en Clara van Assisi – Dietrich Bonhoeffer
een evangelische spiritualiteit
een oecumenische spiritualiteit

Of Dietrich Bonhoeffer de Geschriften van Franciscus en/of Clara van Assisi heeft gelezen weet ik niet. Wel vind ik regelmatig overeenkomsten. Vandaag was ik er weer door getroffen.

Ik las bij Bonhoeffer:

‘Onze kerk is kerk van het Woord, zij berust alleen op het gezag daarvan, en allen die zich gelovig en gehoorzaam om dat Woord verzamelen zijn waarachtige priesters en vormen de ware kerk van Christus, onverschillig tot welke zichtbare kerk zij behoren.

Gods  Woord zal nooit vruchteloos terugkeren (Jes. 55, 11), of het nu bij ons of bij de zusterkerk gepreekt wordt. We spreken dezelfde geloofsbelijdenis, we bidden hetzelfde Onze Vader en hebben veel oude gebruiken gemeen met elkaar. Dat verbindt ons en wat ons betreft willen we graag in vrede naast deze andere zuster leven. We willen ons echter niets laten afnemen van hetgeen wij als Gods Woord erkend hebben. Het komt ons niet op de naam katholiek of protestant aan, maar wél op Gods Woord. En zo lang het Woord voor ons onze toevlucht is kunnen we rustig de toekomst onder ogen zien.’ (Uit: Dietrich Bonhoeffer, Een thematisch dagboek (Meinema 2011), blz. 346)

Franciscus en Clara zijn natuurlijk van vóór de Reformatie dus bij hen was er nog geen sprake van katholiek en protestant. We zien bij Franciscus en Clara wel heel sterk dat het Evangelie, het Woord, een centrale plek krijgt. De franciscaanse spiritualiteit is een evangelische en christocentrische spiritualiteit. Franciscus en Clara zijn de eerste die de ‘navolging van Christus’, het evangelie, als leefregel nemen. Tot dan toe zijn de kloosterregels gebasseerd op het model uit de Handelingen der Apostelen, het gemeenschappelijke leven, alles samen delend, zoals de eerste apostelen. Het lijkt misschien een klein verschil maar als je er wat langer bij stil staat is het een grote verandering. Niet langer staat de kerk van de apostelen centraal, maar het Evangelie en de navolging van Christus. De franciscaanse spiritualiteit omvat katholiek én protestants, het gaat om Gods Woord. Een oecumenische spiritualiteit dus!

‘De regel en de levenswijze van de minderbroeders is dit: het heilig evangelie van onze Heer Jezus Christus onderhouden levend in gehoorzaamheid, zonder eigendom en in kuisheid’ (Uit de Regel van de Minderbroeders; Geschriften van Franciscus van Assisi  (Gottmer 2004, blz.77)), waarbij Franciscus gehoorzamheid en eerbied belooft aan de paus en aan zijn opvolgers. In Clara haar Levensvorm lezen we een vergelijkbare tekst: ‘De levensvorm van de arme zusters, die de zalige Franciscus heeft ingesteld, is deze: het heilig evangelie van onze Heer Jezus Christus onderhouden en leven in gehoorzaamheid, zonder eigendom en in kuisheid.‘, waarbij ook Clara gehoorzaamheid en eerbied belooft aan de paus en aan Franciscus en aan hun opvolgers. (Geschriften van Clara (Gottmer 1984, blz. 33))

Franciscus en Clara, Dietrich Bonhoeffer, zij raken mij juist door hun evangelische en oecumenische spiritualiteit. Zij hebben ook in onze tijd recht van spreken, inspirerende figuren, richtingwijzers op mijn pad – in navolging van Jezus Christus!

Tot lof van God.